Những sai lầm chết người khi soạn thảo hợp đồng

Khi bạn thực thi các kế hoạch phát triển kinh doanh hay huy động vốn đầu tư, sẽ có những sai sót cần tránh để không phải đi đến kết cục đặt “dấu chấm hết” cho công ty của mình. Tất cả những sai lầm pháp lý được nhắc đến sau đây đều thực sự là những sai lầm“chết người”.

1. Sai sót về năng lực giao kết hợp đồng: Tức là các bên tưởng rằng mình có thẩm quyền ký kết hợp đồng nhưng  thực  ra có năng lực giao kết .

2. Sai sót về người đại diện ký hợp đồng: Các lỗi thông thường là người không phải là người đại diện theo pháp luật của công ty nhưng vấn đứng ra thay mặt công ty ký các hợp đồng mà không có văn bản ủy quyền của người đại diện theo pháp luật của công ty. Tuy nhiên, có một sai sót mà ít ai để ý. Đó là khi giao kết các hợp đồng có giá trị lớn, nhất là các hợp đồng đầu tư (mua cổ phần của công ty khác,…), các bên cứ nghĩ rằng người đại diện theo pháp luật của công ty ký là hợp đồng có hiệu lực.  Ví dụ như khi thành viên góp vốn của công ty cổ phần đứng ra ký kết hợp đồng thì hợp đồng đó không có giá trị .

3. Nội dung của hợp đồng trái pháp luật: Dạng sai sót này là phổ biến nhất, bởi vì, các bên nhiều khi không nắm được hết các qui định của luật điều chỉnh. Ví dụ, trong thỏa ước lao động thể của NLĐ và NSDLĐ ,NSDLĐ quy định nội quy của thỏa ước nếu NLĐ vi phạm nghĩa vụ hoàn thành công việc sẽ phạt đứng nắng cả ngày .Đây là nội dung trái với quy định của pháp luật.

4. Kỹ thuật soạn thảo hợp đồng: Nhiều hợp đồng bị mắc lỗi kỹ thuật soạn, có thể là cố ý cũng có thể là vô ý, tùy từng hoàn cảnh. Các lỗi kỹ thuật phổ biến là:

- Ngôn ngữ sử dụng không rõ ràng, trong sáng và nhất quán, sử dụng những câu không rõ nghĩa hoặc gây ra nhiều cách hiểu khác nhau.

- Sử dụng sai thuật ngữ: ví dụ rất nhiều hợp đồng sử dụng từ “đặt cọc” tương đương với từ “tạm ứng trước”. Về mặt kinh doanh thì có thể coi là như vậy nhưng về mặt pháp lý thì khác nhau hoàn toàn. Nếu tạm ứng trước mà các bên không có qui định gì thêm và khi không thể giao kết hay thực hiện được hợp đồng thì các bên sẽ hoàn trả lại tiền tạm ứng trước và hòa cả làng…Nhưng nếu là “đặt cọc” thì coi chừng. Bên đặt cọc mà có lỗi dẫn đến không giao kết hoặc thực hiện được hợp đồng sẽ mất số tiền đặt cọc hoặc nếu do lỗi của bên nhận đặt cọc thì sẽ bị phạt hai hoặc nhiều lần tiền đặt cọc tùy theo thỏa thuận của các bên.

- Các nội dung, điều khoản trong hợp đồng mẫu thuẫn nhau: Vấn đề này rất dễ xảy ra với các hợp đồng lớn, đồ sộ do nhiều bộ phận soạn thảo. 

- Không tương thích hóa nội dung của hợp đồng chuẩn với luật áp dụng: Các bên thường sử dụng mẫu hợp đồng chuẩn quốc tế trong các giao dịch lớn, hợp đồng thuê tài chính,…tuy nhiên nhiều khi các bên cho rằng hợp đồng mẫu đã quá chuẩn mực không cần thay đổi gì thêm mà quên đi một kỹ thuật quan trọng đó là chuyển hóa nó thành một hợp đồng có hiệu lực và tương thích với luật áp dụng.

- Hợp đồng là văn kiện ghi nhận và xác lập những cam kết, thỏa thuận, quyền lợi, nghĩa vụ và trách nhiệm của các bên, đồng thời nó cũng là một văn bản nêu lên những phương án giải quyết những tình huống trong tương lai. Do vậy đòi hỏi các bên phải có khả năng dự đoán những sự kiện có thể xẩy ra để xử lý. Nhưng nhiều hợp đồng không đảm bảo được chức năng này.

- Hợp đồng quá sơ sài, đại khái không có giá trị trong việc giải quyết các vướng mắc, tranh chấp. Nhiều hợp đồng có giá trị rất lớn nhưng chỉ vọn vẹn dăm câu, ba từ, chỉ đủ để biết đối tượng hợp đồng là gì, giá cả là bao nhiêu??? Những hợp đồng này thường được ký kết trên cơ sở sự tin cậy lẫn nhau. Tuy nhiên nếu xảy ra bất đồng, thì sẽ gây khó khăn cho các bên trong việc vận dụng để giải quyết.

5. Bỏ qua một số thủ tục bắt buộc: Một số hợp đồng muốn có hiệu lực thì phải được thông qua một số thủ tục luật định như công chứng, đăng ký, phê chuẩn tại và/ hoặc bởi cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Nhưng các bên lại bỏ qua các thủ tục quan trọng này.